Nobel 2021 se goi ten ai cho cac hang muc

Nobel 2021 sẽ gọi tên ai cho các hạng mục văn học, y sinh, hòa bình…

Nobel 2021 sẽ gọi tên ai cho các hạng mục văn chương, y sinh, hòa bình...? - Ảnh 1.

Vẫn giữ nguyên truyền thống mọi năm, những chủ nhân mới của giải thưởng Nobel 2021 sẽ tuần tự được công bố trong tuần này, trong đó sớm nhất là Nobel y khoa (chiều 4-10), tiếp theo đó là các giải Nobel vật lý, hóa học, văn học và hòa bình. Giải Nobel kinh tế được công bố cuối cùng, vào chiều 11-10.

Theo Hãng tin AFP, những người đi đầu trong công nghệ mRNA dùng để tạo ra các loại vắc xin COVID-19 của các hãng dược phẩm Moderna và Pfizer/BioNTech là ứng cử viên sáng giá cho giải thưởng y khoa hoặc hóa học năm nay.

Những vắc xin được tạo ra bằng công nghệ mRNA đã được tiêm cho hơn 1 tỉ người trên khắp thế giới, trong cuộc chiến chống lại căn bệnh đã cướp đi mạng sống của hơn 4,8 triệu người.

Nhà báo chuyên viết về khoa học người Thụy Điển Ulrika Bjorksten đánh giá: “Sẽ là sai sót nếu Ủy ban Nobel không trao giải cho công nghệ mRNA”.

Nhà báo này cho rằng Katalin Kariko từ Hungary và Drew Weissman của Mỹ – hai nhà khoa học đi đầu trong công nghệ vắc xin mRNA – hoàn toàn xứng đáng với giải thưởng này.

Kariko và Weissman đã nhận được nhiều giải thưởng chuyên ngành, như giải Lasker cho nghiên cứu y khoa cơ bản, một giải được coi như “giải Nobel của Mỹ”.

mặc dầu vậy, ông David Pendlebury – nhà phân tách thuộc Viện khoa học thông tin thuộc doanh nghiệp nghiên cứu Clarivate, nổi tiếng với những dự báo về giải Nobel thường niên – cho rằng còn quá sớm để các nghiên cứu về vắc xin COVID-19 được ghi nhận tại giải Nobel.

Theo ông, Hội đồng Nobel có xu hướng thủ cựu và luôn chờ ít ra 10 năm trước khi vinh danh nhà khoa học. Ông Pendlebury dự đoán Hội đồng Nobel có thể trao giải thưởng cho nhà nghiên cứu Jacques Miller (người Pháp – Úc), với khám phá về tổ chức và chức năng của hệ miễn dịch vào thập niên 60 của thế kỷ trước, đặc biệt là tế bào B và tế bào T, có nhiều ý nghĩa đối với nghiên cứu về vắc xin.

Theo ông Pendlebury, không hiếm nữ học giả có tiềm năng đoạt giải Nobel năm nay. Jocelyn Bell Burnell, nhà vật lý đến từ Bắc Ireland, có khả năng cao đoạt giải nhờ nghiên cứu về sao xung – một trong những phát hiện thiên văn hiểm yếu nhất thế kỷ 20.

Trong khi đó, giải Nobel y khoa cũng có thể sẽ xướng tên nhà di truyền học người Mỹ Mary-Claire King – người đã phát hiện đột biến BRCA và mối liên quan với nguy cơ ung thư vú năm 1990, giúp xác nhận nguy cơ ung thư di truyền.

Một nhà khoa học khác được ông Pendlebury đánh giá cao trong năm nay là giáo sư Ho Wang Lee thuộc Đại học Hàn Quốc tại Seoul với công trình xác định và cô lập virus Hanta – họ virus lây lan qua chuột và gây ra nhiều bệnh trên khắp thế giới.

Tính đến nay, chưa có học giả Nobel người da màu nào trong lĩnh vực vật lý, hóa học và y khoa. Một ứng cử viên tiềm năng người da màu ở lĩnh vực y khoa là bác sĩ và nhà nghiên cứu người Mỹ Marilyn Hughes Gaston cùng công trình về bệnh thiếu máu hồng huyết cầu hình lưỡi liềm, hội chứng di truyền trong đó thân thể chẳng thể sản sinh hồng huyết cầu thường nhật.

Đài CNN dẫn số liệu thống kê trên các trang dự đoán kết quả giải Nobel 2021, cho thấy Tổ chức Y tế thế giới (WHO) là ứng cử viên tiềm năng cho giải Nobel hòa bình năm nay, sau 18 tháng dẫn dắt thế giới ứng phó đại dịch COVID-19. WHO là cơ quan chịu trách nhiệm điều hành COVAX – sáng kiến phân phối công bằng vắc xin ngừa COVID-19 trên toàn cầu.

Theo ông Henrik Urdal – giám đốc Viện Nghiên cứu hòa bình Oslo (Na Uy), đại dịch COVID-19 là một bối cảnh hiểm yếu cho giải thưởng Nobel năm nay. mặc dầu vậy, ông cho rằng khúc mắc chính còn nằm ở chỗ công tác khai triển vắc xin tới các nước nghèo còn quá chậm chạp.

Năm ngoái, WHO cũng được đề cử giải Nobel hòa bình. Tuy nhiên, giải thưởng này cuối cùng được trao cho Chương trình Lương thực thế giới của liên kết Quốc, với thành tích viện trợ gần 100 triệu đứa ở 88 quốc gia khác nhau.

Một cái tên đáng lưu ý khác trong danh sách các ứng cử viên cho giải Nobel hòa bình 2021 là phong trào Black Lives Matter – vốn nổ ra trên toàn thế giới sau cái chết của George Floyd (một người Mỹ gốc Phi) vào năm 2020.

Nhà lập pháp Na Uy Petter Eide cho biết ông đã đề cử Black Lives Matters để kêu gọi sự nhận thức của toàn cầu về vấn đề công bằng chủng tộc.

Trong bối cảnh Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của liên kết Quốc về biến đổi khí hậu (COP) lần thứ 26 sẽ diễn ra tại Glasgow (Anh) vào tháng 11, mọi sự lưu ý cũng dồn về “chiến binh vì khí hậu” người Thụy Điển Greta Thunberg.

Đối với giải thưởng Nobel văn học, trong số những cái tên được giới quan sát nhắc đến có nhà văn Peter Nadas của Hungary, Margaret Atwood của Canada, thi sĩ Adonis của Syria và tác giả Nuruddin Farah (người Somalia).

Một số bộ mặt mới nổi cũng được đánh giá cao về khả năng đoạt giải, như Vikram Seth của Ấn Độ và nhà văn người Mozambique – Mia Couto. Năm ngoái, vinh dự này đã thuộc về thi sĩ Mỹ Louise Gluck.

Có 329 cá nhân được đề cử cho các hạng mục của giải Nobel 2021. Tuy nhiên, như đã thành thông lệ từ 50 năm qua, danh sách đầy đủ của các ứng cử viên không được ban tổ chức công bố.

Nobel là giải thưởng quốc tế do Quỹ Nobel tại Stockholm lập ra từ năm 1901 theo di thư của Alfred Nobel, nhà phát minh – nhà từ thiện người Thụy Điển, để lại năm 1895.

Giải thưởng được trao thường niên cho những cá nhân và tổ chức có cống hiến nổi trội trong các lĩnh vực y khoa, hóa học, vật lý, văn học, hòa bình. Năm 1968, nhà băng Trung ương Thụy Điển lập ra Giải thưởng của nhà băng Thụy Điển cho khoa học kinh tế để hoài tưởng Nobel, còn gọi là giải Nobel kinh tế.

Năm nay sẽ là năm thứ hai liên tục kể từ năm 1944, lễ trao giải Nobel truyền thống ở Stockholm (Thụy Điển) sẽ chẳng thể diễn ra do tác động của đại dịch COVID-19.

Theo thông tin ngày 23-9 của Quỹ Nobel, những người đoạt giải sẽ được trao các huy chương và bằng khen ngay tại quê nhà của họ.

giả dụ không có đại dịch COVID-19, những người đoạt các giải thưởng danh giá này sẽ đến Stockholm để trực tiếp thu huy chương và bằng khen từ tay nhà vua Thụy Điển trong một buổi lễ trang trọng được tổ chức vào tháng 12 hằng năm.

Click: Xem thêm

Bac Lieu khong khong che dich nhanh se bung phat

‘Bạc Liêu không khống chế dịch nhanh sẽ bùng phát như TP HCM’

Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy Nguyễn Tri Thức đang chi viện Bạc Liêu, nhận định tình hình dịch tỉnh này rất căng thẳng, số ca cộng đồng tăng cao trong khi tỷ lệ phủ vaccine thấp.

“Nhiều chùm ca cộng đồng không rõ nguồn lây, không truy vết kịp, diễn biến hết sức phức tạp”, bác sĩ Thức nói với VnExpress, ngày 3/11. Lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy cho rằng nếu Bạc Liêu không khống chế nhanh chóng sẽ có nguy cơ bùng phát lớn như trận dịch ở TP HCM vừa qua. Khi ấy, năng lực y tế của Bạc Liêu khó có thể đáp ứng nổi, nhất là hệ thống y tế mỏng, cơ sở vật chất phòng chống dịch thiếu thốn.

Theo bác sĩ Thức, Bạc Liêu hiện “đòi hỏi phải chống dịch cấp tốc, huy động mọi nguồn lực để khống chế nhanh nhất có thể”. Theo chỉ đạo của Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long, Bệnh viện Chợ Rẫy sẽ xuất kho dự trữ của Bộ Y tế hỗ trợ trang thiết bị, vật tư y tế cho tỉnh Bạc Liêu.

Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy Nguyễn Tri Thức trong cuộc họp với lãnh đạo tỉnh và ngành y tế Bạc Liêu ngày 2/11. Ảnh: Bệnh viện cung cấp.

Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy Nguyễn Tri Thức trong cuộc họp với lãnh đạo tỉnh và ngành y tế Bạc Liêu ngày 2/11. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

“Oxy là nhân tố hiểm yếu giúp hạn chế số ca tăng nặng và tử vong do Covid-19, Chợ Rẫy cũng hỗ trợ Bạc Liêu nhanh chóng chuẩn bị”, bác sĩ Thức nói. Nhiều doanh nghiệp từ TP HCM đã hỗ trợ tỉnh này máy thở, xe tiêm chủng lưu động, trạm chiết nạp oxy, trang thiết bị máy móc điều trị Covid-19, phương tiện phòng hộ…

Bệnh viện Chợ Rẫy chia sẻ 35.000 liều vaccine AstraZeneca và 18.000 liều vaccine Pfizer, Bệnh viện Thống Nhất chia sẻ 5.000 liều AstraZenca cho tỉnh Bạc Liêu. Trong ngày 2/11, hai máy xét nghiệm PCR cùng các chuyên gia của Bệnh viện Chợ Rẫy đã đến và thiết lập trạm xét nghiệm tại Trung tâm y tế thị xã Giá Rai và Trung tâm y tế huyện Phước Long.

Một đội y bác sĩ Chợ Rẫy do bác sĩ Huỳnh Quang Đại (Khoa Hồi sức Cấp cứu) làm đoàn trưởng có mặt tại Bạc Liêu từ ngày 27/10 khảo sát thực địa tại các cơ sở y tế trên toàn tỉnh, bao gồm TP Bạc Liêu, thị xã Giá Rai, huyện Phước Long, Hồng Dân, Vĩnh Lợi, Đông Hải… Một đoàn khác do bác sĩ Nguyễn Ngọc Sang (Khoa Bệnh Nhiệt đới) dẫn đầu, sau khi hỗ trợ tỉnh Sóc Trăng từ hôm 15/10, cũng tiếp tục sang kết hợp chi viện Bạc Liêu.

Từ những kinh nghiệm trong đợt dịch tại TP HCM vừa qua, nhóm chuyên gia Bệnh viện Chợ Rẫy hỗ trợ Bạc Liêu thiết lập các tầng điều trị và tạo mối liên hệ giữa các tầng. mục tiêu là nâng cao năng lực hồi sức cấp cứu, lắp đặt hệ thống oxy lỏng, kiểm soát nhiễm khuẩn, quy trình xét nghiệm, chuẩn bị nguồn máu phục vụ công tác điều trị bệnh nhân… 12 y bác sĩ Chợ Rẫy tiếp tục ở lại Bạc Liêu hỗ trợ y tế địa phương đến khi kiểm soát được dịch.

Theo bác sĩ Thức, để tổ chức tốt cách ly tại nhà, y tế địa phương phải tạo sự yên tâm cho người dân bằng cách thiết lập đường dây liên lạc thông suốt với viên chức y tế, thành lập các trạm y tế lưu động, tổ Covid-19 cộng đồng, đội cấp cứu lưu động, chỉ dẫn dùng túi thuốc cho F0 tại nhà… Ngoài ra, lưu ý các điều kiện cách ly tại nhà, không phải ai cũng cho theo dõi tại nhà, nhất là với người có bệnh lý nền.

“Trong điều trị bệnh nhân Covid-19, việc phân loại bệnh rất hiểm yếu, người nào đã tiêm đủ hai mũi vaccine hoặc chưa đủ hai mũi, chưa tiêm, bệnh nhân không triệu chứng, lớn tuổi… Mỗi nhóm có cách theo dõi, chăm sóc riêng”, bác sĩ Thức nhấn mạnh. Ngành y tế phải thành lập phòng ban điều phối xe cấp cứu, điều phối mạng lưới bệnh viện tiếp thu bệnh nhân hợp lý. Tại các cơ sở y tế, vận động các tự nguyện viên, bệnh nhân nhẹ chăm sóc cho bệnh nhân nặng.

Các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy khảo sát thực tế điều trị Covid-19 tại tỉnh Bạc Liêu. Ảnh: Bệnh viện cung cấp.

Các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy khảo sát thực tế điều trị Covid-19 tại tỉnh Bạc Liêu. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Cùng với đoàn chi viện từ Chợ Rẫy, ngày 2/11, Sở Y tế TP HCM đã cử 12 y bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, do giám đốc bệnh viện dẫn đầu chi viện Bạc Liêu. Ngoài các thuốc đặc trị Covid-19, đoàn mang theo 14 loại trang thiết bị y tế cấp thiết trong điều trị và chăm sóc bệnh nhân nặng.

Những ngày gần đây Bạc Liêu ghi nhận khoảng 300-400 ca Covid-19 mỗi ngày, nâng tổng số ca trong đợt dịch thứ 4 lên hơn 4.230. Từ 12h ngày 2/11, toàn tỉnh Bạc Liêu nâng cấp độ phòng, chống dịch từ cấp độ 2 – nguy cơ trung bình (vùng vàng) lên cấp độ 4 – cấp nguy cơ rất cao (vùng đỏ).

Thời gian qua, các y bác sĩ từ TP HCM tiếp nối nhau lên đường chi viện các tỉnh khác đang bùng phát dịch như Đăk Lăk, Cà Mau, Sóc Trăng, Ninh Thuận, An Giang; trong khi tình hình tại TP HCM đã giảm nhiệt sau hơn 5 tháng chống dịch, bước vào giai đoạn mở cửa, thích ứng mới.

Lê Phương