Dia phuong kho xu ly cong trinh cho den bu

Địa phương khó xử lý công trình chờ đền bù

Chưa có mốc phóng thích mặt bằng, chế tài xử phạt thấp, người dân xây nhà trong đêm… khiến địa phương gặp khó khi xử lý công trình xây dựng chờ đền bù.

Tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông đi qua Hà Tĩnh với ba dự án thành phần gồm: Bãi Vọt – Hàm Nghi, Hàm Nghi – Vũng Áng và Vũng Áng – Bùng. Trong đó dự án Bãi Vọt – Hàm Nghi sẽ đi qua huyện Can Lộc.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó chủ tịch huyện Can Lộc, cho biết theo quy định đất nằm trong dự án không được thay đổi hiện trạng. Đất lâm nghiệp, nông nghiệp không được xây dựng công trình chắc chắn. Tuy nhiên, nhiều người nhận thức kém, nghe lời xúi giục, nghĩ mình được hưởng lợi nên tự ý xây nhà trái phép trên đất dự án cao tốc Bắc Nam. Cũng có một số người “cố tình không hiểu” để phục vụ cho những toán tính riêng.

Gia đình bà Diên xây nhà trên phần đất thuộc dự án cao tốc Bãi Vọt - Hàm Nghi. Ảnh:Đức Hùng

Gia đình bà Diên xây nhà trên phần đất thuộc dự án cao tốc Bãi Vọt – Hàm Nghi. Ảnh: Đức Hùng

Ông Dũng chứng dẫn, hôm 17/3 huyện lập biên bản đối với gia đình bà Lê Thị Diên, trú xã Trung Lộc, vì xây nhà chắc chắn trên phần đất dự án cao tốc. Lúc phát hiện bà Diên đổ đất xây móng nhà, huyện đã cho cán bộ xã xuống lập biên bản song gia đình không cử người ký, chỉ dừng thi công. Những ngày sau, họ lén lút xây công trình vào buổi tối. Xây xong bờ tường gần 2 m, hộ này mới dừng vì bị xã tiếp tục lập biên bản, yêu cầu nếu tái phạm sẽ xử lý nặng hơn.

Khi được yêu cầu làm việc, bà Diên viện nhiều lý do từ chối, thỉnh thoảng báo bận việc cá nhân không hợp tác. Có lúc bà cho rằng “dự án này mới thấy trên giấy, chưa thấy ai về cắm cọc bàn giao mốc giới. Nếu cắm mốc rồi tôi mới tin và thực hành, còn hiện nay xây nhà để ở đã”. Toàn tuyến Bãi Vọt – Hàm Nghi dài hơn 19 km song mới cắm mốc được vài trăm mét ở đoạn đầu giáp huyện Đức Thọ, dự kiến hết tháng 11/2022, khi phóng thích xong mặt bằng sẽ khai triển.

Huyện Can Lộc đã thành lập Hội đồng phóng thích mặt bằng, chia làm ba tổ, mỗi tổ 5-6 cán bộ huyện phụ trách, kết hợp với các xã có đất làm cao tốc để thực thi nhiệm vụ. Tuy nhiên, ông Dũng cho rằng, cao tốc Bắc Nam là dự án lớn, diện tích đất phải xử lý hàng trăm ha. Với một số cán bộ cơ sở, đây là lần đầu tiên họ tiếp cận khối lượng việc làm lớn, chưa có kinh nghiệm xử lý các tình huống liên quan thu hồi đất, thậm chí đôi lúc có phần lúng túng.

Việc đầu tư máy quay phim, flycam được lãnh đạo huyện Can Lộc nhận định có thể mang lại hiệu quả trong giám sát, ghi lại hiện trạng trước và sau cắm mốc để làm căn cứ đền bù, song không nằm trong hạng mục được đầu tư. Vì thế, khi có hộ dân làm liều, đoàn liên ngành của xã và huyện chỉ đến kiên trì tuyên truyền, dùng điện thoại quay video để sau này đối chứng. Nhưng nhiều lúc thiết bị gặp trục trặc, video hoặc âm thanh không rõ khiến quá trình xử lý gặp khó khăn.

Một vấn đề khiến lãnh đạo huyện Can Lộc trăn trở là chế tài xử phạt. Hộ dân vi phạm xây dựng trên đất dự án sẽ bị phạt 5-10 triệu đồng, dừng thi công và trả lại mặt bằng. Số tiền này chưa đủ sức răn đe, khiến một số trường hợp sẵn sàng vi phạm, vì số tiền đền bù nếu được hưởng có thể cao gấp vài chục lần.

“Thu hồi đất dự án có muôn hình vạn trạng. Nhiều trường hợp còn mâu thuẫn ngay trong gia đình, khi vợ đồng ý mức giá đền bù, nhưng chồng lại không, và cán bộ phải mất nhiều ngày để khuyên cả hai. Chúng tôi phải kiên trì phân tách, tuyên truyền và thuyết phục”, ông Dũng nói.

Hai công trình xây dựng trên đất lâm nghiệp ở xã Vĩnh Hà, Vĩnh Linh, Quảng Trị. Phía trước, người dân trồng nhiều cây xanh. Ảnh: Hoàng Táo

Hai công trình xây dựng trên đất lâm nghiệp ở xã Vĩnh Hà, Vĩnh Linh, Quảng Trị. Phía trước, người dân trồng nhiều cây xanh. Ảnh: Hoàng Táo

Tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông đi qua xã Vĩnh Hà, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Hiện cả xã và huyện chưa nhận bàn giao mốc phóng thích mặt bằng tại thực địa, chưa có văn bản pháp lý về quy hoạch, thu hồi đất. Cán bộ xã rất khó giảng giải với dân khi yêu cầu dừng công trình. “Người dân hỏi văn bản thể hiện cao tốc đi qua khu đất thì chúng tôi không có. Họ nói làm lán để giữ vườn tược nên không ngăn cản được”, ông Nguyễn Văn Thao, Chủ tịch xã Vĩnh Hà, nói.

Theo ông Thao, việc người dân trồng cây, xây chuồng trại nhỏ lẻ ở đất vườn của mình nhằm phát triển kinh tế thì xã chẳng thể nghiêm cấm. Nếu cấm dân trồng trọt, xây công trình, nếu sau này cao tốc không đi qua thì “xã không biết giảng giải thế nào”. Thực tế, nhiều người dân lẩn trốn, không hợp tác khi thấy đoàn công tác. Một số chủ công trình cư trú ở địa phương khác nên khi nhà chức trách đến xử lý chỉ gặp được thợ xây. Đoàn công tác của xã cũng chỉ làm việc ban ngày, trong khi dân xây dựng trong đêm, vào ngày nghỉ.

Xã Vĩnh Hà đã lập biên bản 23 hộ gia đình cơi nới chuồng trại trên đất ở, đất nông nghiệp và trồng cây trên phạm vi khảo sát của dự án. Ông Thao lý giải việc xử lý này căn cứ vào luật pháp về đất đai, đất nông nghiệp, lâm nghiệp không được xây dựng công trình. Việc xử phạt cũng chưa thể tiến hành mà chỉ dừng ở lập biên bản, yêu cầu người dân dừng thi công.

Thế khó của địa phương khi xử lý công trình chờ đền bù

Công trình xây dựng chờ đền bù cao tốc ở xã Vĩnh Hà. Video: Hoàng Táo

Từ đầu tháng 3 đến nay, tại các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, nhiều người dân đổ xô xây dựng công trình tạm bợ, trồng cây cối chờ đền bù trên phần đất dự kiến cao tốc Bắc Nam phía Đông đi qua.

Dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam phía Đông, đoạn Hà Tĩnh – Quảng Trị dài 267 km. Ngoài ba dự án ở Hà Tĩnh, đoạn đi qua tỉnh Quảng Bình có ba dự án Vũng Áng – Bùng, Bùng – Vạn Ninh và Vạn Ninh – Cam Lộ, đoạn đi qua tỉnh Quảng Trị có dự án Vạn Ninh – Cam Lộ.

Đức Hùng – Hoàng Táo

Click: Xem thêm

Trả lời