nguoi lam nong mien Tay bo ruong vi phan bon

người làm nông miền Tây bỏ ruộng vì phân bón

Nông dân miền Tây bỏ ruộng vì phân bón - Ảnh 1.

Chỉ riêng phân bón chiếm hơn 33% tổng phí tổn sản xuất lúa và tỉ lệ này ngày càng tăng – Ảnh: ĐẶNG TUYẾT

Ngành nông nghiệp nhiều địa phương đã khuyến cáo người làm nông chuyển đổi hình thức canh tác, gieo sạ đúng quy trình, tăng sử dụng phân bón hữu cơ thay cho phân vô cơ… nhằm giảm phí tổn. 

Tuy nhiên, nhiều người làm nông cho biết việc chuyển sang sản xuất hữu cơ “nói dễ nhưng làm khó” vì phí tổn cao, hiệu quả ban sơ thấp.

Diện tích lúa giảm vì càng làm càng lỗ

Ông Nguyễn Trung Phương (xã Tân An Luông, huyện Vũng Liêm, Vĩnh Long) cho biết dù rất “xót ruột” nhưng gia đình ông đã quyết định bỏ vụ lúa hè thu “vì giá phân bón, vật tư nông nghiệp, lúa giống đều đồng loạt tăng, các phí tổn thuê mướn khác cũng tăng theo. Vừa làm vừa lo bị lỗ”. 

Theo ông Phương, từ đầu năm đến nay, hàng loạt phí tổn đầu vào cho cây lúa cứ liên tục tăng, đặc biệt là giá phân bón hiện đã ở mức 1-1,5 triệu đồng/bao, khiến người làm nông lỗ nặng.

Ông Phương cũng cho biết từ trước đến nay, năm nào gia đình ông cũng sạ 3 vụ nhưng năm nay chỉ sạ 2 vụ mà còn “vừa làm vừa lo” vì phí tổn đầu vào quá cao và không biết giá lúa sẽ ra sao. “Vì lo càng làm sẽ càng lỗ. hiện giờ thương lái quy định giá cả lẫn thời gian cắt lúa, đợi lúa khô trên cây mới chịu cắt, khiến lúa mất ký. người làm nông là người phải chịu thiệt”, ông Phương nói.

Nhiều người làm nông cho biết vào vụ lúa hè thu những năm trước chỉ lo thiếu nước và thời tiết, nhưng vụ này còn lo thêm giá cả, vật tư nông nghiệp tăng cao. Ông Âu Trọng Hữu – cán bộ nông nghiệp xã Tân An Luông – cho biết vụ đông xuân 2021 – 2022 vừa rồi địa phương có 800ha lúa, nhưng vụ hè thu chỉ có 450ha xuống giống. 

“Số còn lại người dân thống nhất lơi vụ hè thu và xuống giống trễ hơn mọi năm, tức sẽ bỏ vụ thu đông sắp tới do phí tổn sản xuất tăng mà giá lúa không tăng”, ông Hữu cho biết.

Theo ông Huỳnh Hoàng Hưng – giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Nha Mân (huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp), để đảm bảo sản xuất theo quy trình gạo OCOP an toàn, người làm nông giảm từ 3 vụ xuống 2 vụ, thực hành theo mô hình “1 phải 5 giảm”. 

“Tuy nhiên, giá cả vật tư đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng làm giảm khoảng 20% lợi nhuận so với cùng kỳ. Bởi vì giá lúa được ấn định ngay đầu vụ và giá gạo đã niêm yết sẵn cho đại lý và khách hàng nên người làm nông chẳng thể tăng báo giá theo giá vật tư”, ông Hưng cho hay.

Ông Trầm Minh Thuần – giám đốc HTX nông nghiệp Long Hiệp (huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh) – cũng cho biết với giá phân bón hiện nay, vùng nguyên liệu trồng lúa thương phẩm của HTX (gần 160ha) vụ này có khả năng thua lỗ rất cao. 

“Nếu giá lúa đạt 5.800 đồng như cùng kỳ năm ngoái, lợi nhuận bà con sẽ giảm 20%, chỉ còn khoảng 200.000 đồng/công cho vụ lúa 3 tháng!”, ông Thuần nói.

Nông dân miền Tây bỏ ruộng vì phân bón - Ảnh 2.

phí tổn cho bảo vệ thực vật chiếm 14,6 – 14,7% tổng phí tổn sản xuất lúa – Ảnh: BỬU ĐẤU

Phân bón “ăn” hết lợi nhuận

Theo điều tra của Chi cục Trồng trọt vào bảo vệ thực vật tỉnh Vĩnh Long, phí tổn đầu tư vật chất vào sản xuất chiếm tỉ lệ rất cao (71,7%) trong tổng phí tổn sản xuất lúa và tăng 5,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, phí tổn phân bón là 33,1% và thuốc bảo vệ thực vật là 14,6%.

Chẳng hạn, trong giá thành sản xuất giống chất lượng thấp (giống IR50404, ML202), phí tổn vật chất chiếm 72,3% (phí tổn công lao động chiếm 27,7%) trong tổng phí tổn sản xuất. Trong đó, đứng đầu là phí tổn phân bón (chiếm 33%) và kế đến là phí tổn thuốc bảo vệ thực vật (chiếm 14,7%)…

Ông Nguyễn Văn Hiền – chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật tỉnh An Giang – cho biết để hỗ trợ người làm nông, ngành nông nghiệp địa phương này sẽ tiếp tục các chương trình khuyến nông, tập huấn chỉ dẫn người làm nông các biện pháp kỹ thuật. Trong đó lưu ý lượng giống gieo sạ từ 80 – 100kg/ha, hạn chế tối đa sử dụng thuốc bảo vệ thực vật giai đoạn 40 ngày sau sạ…

“Khuyến cáo người làm nông chuyển từ bón phân vô cơ sang hữu cơ hoặc vi sinh để cải tạo đất và giảm phí tổn trong quá trình sản xuất. kết hợp với các doanh nghiệp, doanh nghiệp khai triển liên kết sản xuất bằng hình thức vận động người làm nông tham gia tổ hợp tác, HTX, canh tác theo hướng an toàn và vững bền nhằm tạo sản phẩm chất lượng, giảm phí tổn”, ông Hiền thông tin.

Ông Lê Quốc Điền – phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Tháp – cũng cho biết địa phương sẽ đẩy mạnh chương trình “1 phải 5 giảm”, ứng dụng các mô hình sản xuất lúa hữu cơ, hỗ trợ 50% phân hữu cơ cho người làm nông và bao tiêu cho người làm nông… 

“Sắp tới, chúng tôi đang quy hoạch vùng trồng nguyên liệu rau mùi, ớt, khoai môn, chuối… chuẩn châu Âu để tận dụng tối đa diện tích đất mà người làm nông còn bỏ trống”, ông Điền nói.

Tuy nhiên, theo ông Đoàn Văn Tài (chủ nhiệm HTX SX&DV nông nghiệp Tấn Đạt, Vĩnh Long), trong khi hô hào người làm sản phẩm nông nghiệp xuất hữu cơ để không phụ thuộc vào giá vật tư, phân bón nhưng nhiều người vẫn mường tượng việc chuyển hướng sản xuất sạch và ứng dụng công nghệ cao thật sự khó như thế nào nếu không có sự hỗ trợ của Nhà nước.

“Việc sản xuất hữu cơ trước tiên cần phải có vốn đầu tư lớn, có thời gian lâu dài để cải tạo đất. Chẳng hạn, để liên kết một HTX và đầu tư sản xuất sạch, phải cần chuẩn bị máy phát cỏ, bộ san phẳng mặt ruộng bằng lazer, tàu bay phun phân bón… 

Mỗi thứ đã từ trăm triệu đến vài trăm triệu rồi. Mà nếu không đầu tư công nghệ thì sẽ chẳng thể phát huy được hiệu quả của các loại phân bón hữu cơ”, ông Tài cho biết.

Diện tích trồng lúa giảm mạnh

Theo Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Tháp, diện tích trồng lúa năm 2022 trên địa bàn tỉnh đến thời khắc này là 375.263ha, giảm 8.305ha so với cùng kỳ năm 2021. Còn tại An Giang, theo Chi cục Bảo vệ thực vật, tính riêng vụ hè thu 2022, diện tích xuống giống lúa đạt 209.186ha, giảm khoảng 600ha so với cùng kỳ, do chuyển đổi sang trồng rau màu và cây ăn trái.

Trong vụ hè thu năm 2021, theo Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật tỉnh Vĩnh Long, địa phương này dự kiến xuống giống 51.500ha, nhưng diện tích xuống giống thực tế chỉ 45.267,4ha, đạt 87,9%, giảm 6,2% (tương đương 3.010ha) so với cùng kỳ. Theo kế hoạch năm 2022, địa phương này sẽ xuống giống vụ hè thu với 47.000ha nhưng cuối tháng 4 mới chỉ xuống giống 29.057ha, đạt 61,8%.

Tương tự, Sở NN&PTNT Trà Vinh cho biết vụ hè thu 2022 địa phương này có kế hoạch gieo trồng hơn 74.000ha lúa. Tuy nhiên, đến giữa tháng 5-2022 mới chỉ xuống giống 31.175ha, đạt 42,13% so với kế hoạch.

Có thể giảm 15% phí tổn sản xuất lúa

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Như Cường, cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), thừa nhận hiện tượng người làm nông bỏ ruộng cũng có nhưng không phổ biến, đồng thời khuyến cáo người dân không nên bỏ ruộng, thay vào đó là ứng dụng các quy trình canh tác tiết kiệm phí tổn đã được công nhận để tăng hiệu quả.

Ngoài ra, theo ông Cường, người làm nông nên tham gia các HTX để tổ chức sản xuất và liên kết với các doanh nghiệp nhằm giảm phí tổn, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trước đó, vào cuối tháng 4-2022, Cục Trồng trọt đã ban hành quy trình kỹ thuật canh tác lúa giảm phí tổn, nâng cao hiệu quả. Cụ thể, quy trình kỹ thuật canh tác lúa giảm phí tổn và nâng cao hiệu quả tại vùng ĐBSCL bao gồm 7 công đoạn cụ thể ứng dụng cho vụ lúa đông xuân và hè thu gồm làm đất chuẩn bị đồng ruộng, chuẩn bị hạt giống, phân bón, quản lý nước tiết kiệm, hiệu quả…

“Điểm nhấn của quy trình này là yêu cầu giảm lượng giống gieo sạ, đảm bảo không quá 80kg/ha cho cách thức sạ lan, sạ hàng và không quá 60kg/ha đối với cách thức sạ theo cụm. Việc giảm lượng giống trong gieo sạ sẽ kéo theo tiết giảm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật…” – ông Cường nói và cho biết theo tính toán sơ bộ của các địa phương, quy trình này có thể giảm 15% phí tổn trong sản xuất lúa. (CHÍ TUỆ)

Click: Xem thêm

Trả lời