Nguoi Viet dung AI giai bai toan cung ung trong

Người Việt dùng AI giải bài toán cung ứng trong đại dịch

Phạm Nam Long từng đưa Abivin thành startup Việt đầu tiên vô địch trường đấu khởi nghiệp thế giới nhờ sử dụng AI để tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Phạm Nam Long sinh năm 1989 tại Hà Nội và là khuân mặt quen thuộc trong các cuộc thi toán – tin cấp quốc gia thời trung học. Hoàn thành chương trình phổ thông, anh lên đường du học tại Anh năm 2006, nhận học bổng toàn phần tại Đại học Cambridge và bảo vệ luận án thạc sĩ ngành máy học tại Đại học Bristol.

Sau khi tốt nghiệp, anh đến Thung lũng Silicon, trở nên viên chức của Google rồi về Việt Nam sáng lập Abivin, đơn vị cung cấp biện pháp tối ưu chuỗi cung ứng bằng AI, máy học. Năm 2019, Abivin vượt qua các đội từ 40 quốc gia trên thế giới để giành giải Nhất cuộc thi Startup World Cup với giải thưởng trị giá một triệu USD.

Người trẻ nuôi khát vọng toàn cầu

Long kể, từ bé anh quen với các cuộc thi. “Lâu dần việc đi thi, giành giải thành niềm vui và cũng là mục tiêu của tôi. Cả khi qua Anh, dù chân ướt chân ráo vào trường Abbey College Cambridge năm 2006, tôi đã chủ động liên lạc với các thầy giáo và hỏi xem mình có thể tham gia các cuộc thi tin học, toán học, vật lý hay không”, Long nói.

Anh liên tục ghi danh vào các cuộc thi cấp trường và cấp quốc gia. Năm đầu đại học, anh đã là du học trò hiếm hoi giành Huy chương Đồng Olympiad Tin học Quốc tế và Huy chương Vàng Olympiad Toán học Anh. Một năm sau, anh tiếp tục đạt Huy chương Đồng Olympiad Vật lý Anh và Huy chương Bạc Olympiad Toán học Anh.

Kết thúc hai năm tại Abbey College Cambridge, Long nhận học bổng toàn phần tại ngành Khoa học máy tính tại Đại học Cambridge. Đến 2012, anh tiếp tục bảo vệ luận văn thạc sĩ tại đại học Bristol, chuyên ngành Machine Learning.

Ông Phạm Nam Long, CEO kiêm Founder Abivin.

Ông Phạm Nam Long, CEO kiêm Founder Abivin.

Dù tốt nghiệp tại Anh, Long luôn ôm ấp giấc mơ đến Thung lũng Silicon, chinh phục Google và xem nước Mỹ có gì mà những công nghệ mới nhất, hiện đại nhất luôn bắt nguồn từ đây.

“Ước mơ gia nhập Google không đơn giản như tôi nghĩ. Mọi thứ ở Mỹ khác xa với những gì tôi mường tượng, từ môi trường đến văn hoá. Phải đến lần nộp giấy tờ thứ ba, tôi mới tìm ra công thức để vào được Google. Mức lương khởi điểm lúc đó là 10.000 USD, khá hấp dẫn cho một sinh viên mới ra trường. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, những trải nghiệm trên nước Mỹ đã thức tỉnh tôi và dẫn đến quyết định quay về Việt Nam khởi nghiệp”, Long nhớ lại.

Những ngày ở Mỹ, anh dành nhiều thời gian để chu du từ bờ Đông sang bờ Tây. Long đã đi qua những vùng sa mạc khô cằn, lang thang ở thủ phủ công nghệ thế giới, quan sát sự ra đời của những kỳ lân công nghệ liên quan đến cuộc sống của người dân toàn cầu. “Có hai thứ khiến tôi suy nghĩ không ngừng trong thời gian ở Mỹ. Một là nếu Thung lũng Silicon có thể sống được bằng công nghệ thì những nơi khác như Việt Nam cũng có thể. Hai là tinh thần khởi nghiệp sôi sục khắp cộng đồng người trẻ làm mướn nghệ tại đây. Mọi người có thể xây dựng lên những startup, giải quyết vấn đề toàn cầu từ con số 0 chứ không cần xuất thân từ những tổ chức lớn, lâu đời. Ai cũng có thể xây giấc mơ của mình với công nghệ, kể cả với những ý tưởng nghe có vẻ điên rồ. Đó là lý do tôi quay về Việt Nam”, Long cho hay.

Công nghệ Việt chinh phục thế giới

Khi về Việt Nam, điểm dừng chân đầu tiên của anh là Cốc Cốc – trình duyệt do người Việt phát triển từng đứng thứ hai tại thị trường trong nước. Sau đó anh gia nhập Adatao – nền tảng xây dựng một hệ thống trí tuệ doanh nghiệp.

Sau khi tham gia vài đơn vị khởi nghiệp, anh khởi đầu kiếm tìm hướng đi riêng. Long chia sẻ: “Lúc đầu chưa nghĩ ra là mình sẽ làm cái gì, chỉ nghĩ là phải làm thứ xã hội thật sự cần. Trước khi khởi đầu với Abivin, tôi đi khắp nơi, tham khảo mọi kênh để xem doanh nghiệp thật sự cần gì. Vô tình tôi xem một bộ video về quản lý chuỗi cung ứng rồi ngỡ ngàng nhận ra đây đúng là cái mình đang tìm. Từ ôtô, tàu bay cho đến những thứ chúng ta dùng ngày ngày trong cuộc sống như que kem, chai nước đều nằm trong chuỗi cung ứng cần được quản lý, vận hành”.

Phải mất hơn một năm, Abivin mới có khách hàng đầu tiên. Khi đó, định nghĩa về quản lý chuỗi cung ứng còn khá xa lạ ở Việt Nam. Mọi người nhắc nhiều đến chuyển đổi số, logistics nhưng gần như không quan tâm đến bài toán quản lý và tối ưu chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị của doanh nghiệp.

Bước ngoặt của Abivin đến từ một người bạn cũ khi còn học tại Cambridge. Người này về Việt Nam và làm việc cho một nhà sản xuất hàng tiêu dùng lớn bậc nhất thế giới. Bài toán đơn vị đặt ra là giải quyết vấn đề về đơn hàng, vận chuyển.

“Lúc đó, phần lớn đều bỏ cuộc vì đề bài đặt ra khá thách thức. May mắn những gì đối tác cần lại chính là bài toán tôi từng giải quyết khi làm luận văn thạc sĩ. Vì bài toán khó, không ai làm nên tôi có thời cơ. Nếu chỉ làm những gì người khác cũng làm được, chắc chúng tôi không có thời cơ được lựa chọn”, CEO Abivin nói.

Sau khi có khách hàng đầu tiên, đơn vị tiếp tục chinh phục được nhiều đối tác lớn khác như DSV – một trong bốn đơn vị cung cấp dịch vụ logistics bên thứ ba lớn nhất thế giới; BCP – nhà phân phối sản phẩm P&G lớn nhất tại Indonesia; Coteccons – đơn vị xây dựng lớn tại Việt Nam; Tân Cảng Sài Gòn; A.O.Smith; Habeco…

Đến nay, Abivin khai triển thành công hơn 45 dự án tối ưu hóa chuỗi cung ứng cho nhiều doanh nghiệp, tập đoàn đa quốc gia ở 7 nước Singapore, Myanmar, Indonesia, Thái Lan, Philippines, Nhật và Việt Nam. Nền tảng Abivin vRoute hiện xử lý hơn 70.000 chuyến hàng container và một triệu đơn hàng giao mỗi tháng.

Năm 2019, Abivin trở thành startup thuần Việt đầu tiên vô địch đấu trường khởi nghiệp thế giới - Startup World Cup tại Thung lũng Silicon, Mỹ.

Năm 2019, Abivin vô địch trường đấu khởi nghiệp thế giới Startup World Cup tại Thung lũng Silicon, Mỹ.

Năm 2018, Abivin giành giải Nhất cuộc thi khởi nghiệp Techfest Vietnam, sau đó là giải thưởng Rice Bowl Startup cho startup xuất sắc về Logistics và Chuỗi cung ứng ở ASEAN. Một năm sau, đơn vị vô địch Startup World Cup. Sang năm 2020, Abivin tiếp tục là nền tảng Việt duy nhất được vinh danh trong bốn startup châu Á – Thái Bình Dương tại Highway to a 100 Unicorns do Microsoft tổ chức. Phạm Nam Long cũng là người Việt thứ năm nhận danh hiệu Doanh nhân ASEAN năm 2020 tại Diễn đàn tri thức quốc tế.

Chia sẻ về việc liên tục thắng các giải thưởng lớn, Long nói: “Ngoài những dị biệt về công nghệ, câu chuyện thời khắc vô cùng hiểm yếu. Nếu Abivin đi thi hồi 2015 chắc chắn sẽ thất bại vì lúc đó chưa có khách hàng, chưa có sản phẩm gì. Nhưng đến nay, mình không chỉ có khách hàng toàn cầu, giải quyết bài toán cho các doanh nghiệp quốc tế mà còn đưa ra tầm nhìn xa hơn. Trong khi mọi người tìm cách giải quyết các vấn đề của chuỗi cung ứng, chúng tôi đã tính đến chuyện tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Đó là sự dị biệt với các đối thủ quốc tế”.

Covid-19 và câu chuyện chuỗi cung ứng ở Việt Nam

8X Hà Nội cho biết, dù đại dịch kéo dài, Abivin vẫn ghi nhận mức tăng trưởng 300% so với cùng kỳ năm ngoái. Một trong những nguyên nhân giúp đơn vị trụ vững trong đại dịch là ứng dụng AI trong quản lý và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

“Trước đây mọi người nghĩ máy móc chẳng thể lập kế hoạch mà phải do con người. Còn ở Abivin, chúng tôi tự tin là một trong những đơn vị đi đầu trên thế giới xây dựng nền tảng AI phục vụ cho quản lý chuỗi cung ứng”, Long nói.

Thông thường, một người lên kế hoạch vận chuyển đơn hàng mất 2-4 tiếng, sau đó cần vài tiếng lập danh sách, làm báo cáo. Nhưng nhờ sự hỗ trợ của AI, chuỗi cung ứng chỉ cần 15-30 phút để lập xong kế hoạch và báo cáo.

Anh Long lấy ví dụ, trước đây để xếp đầy hàng vào một container hoặc thùng xe tải, đơn vị vận chuyển cần người có nhiều năm kinh nghiệm để thực hành. Ngoài vấn đề năng suất, một rủi ro khác là nếu người này nghỉ việc, doanh nghiệp mất rất lâu để tìm người thay thế, tập huấn. Với AI, hệ thống máy học hoàn toàn tính toán được chính xác diện tích của từng loại xe, loại hàng hoá, chất liệu, nhiệt độ, nên nằm ở vị trí nào tối ưu nhất và tự động lên kế hoạch vận chuyển. Chưa kể, máy học còn liên tục cập nhật, nâng cấp từ kết quả so sánh ngày trước với ngày sau, kế hoạch này với kế hoạch khác.

Trong Abivin vRoute 3.0, chức năng quản lý kho hàng được tích hợp vào hệ thống cùng với quản lý đơn hàng, cho phép kiểm soát hàng hóa tồn kho, dự trữ, xuất nhập và vận chuyển...

Chức năng quản lý kho hàng, kiểm soát hàng hóa tồn kho, dự trữ, xuất nhập và vận chuyển… trên Abivin vRoute 3.0.

Nhờ đó trong đại dịch, các đối tác của Abivin vẫn chủ động được tuyến đường vận chuyển, đảm bảo chuỗi cung ứng không bị đứt quãng trong khi đảm bảo an toàn vì hạn chế được tối đa các tiếp xúc, đáp ứng điều kiện thay đổi liên tục của địa phương. Khách hàng chỉ cần ngồi trước máy tính hoặc mở điện thoại là có thể biết xe hàng của mình đang đi đến đâu, lộ trình đúng kế hoạch không, thời gian bao lâu…

Theo Phạm Nam Long, ở Việt Nam, không ít doanh nghiệp dựa vào thế mạnh về nguồn nhân lực và tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, khi đại dịch xảy ra, nhiều chuỗi cung ứng bị đứt đoạn. Một số doanh nghiệp khởi đầu nhận ra trong tương lai, vấn đề cạnh tranh không phải giữa đơn vị này với đơn vị kia, thành phố này với thành phố kia, mà là chuỗi cung ứng này với chuỗi cung ứng kia. Khi đó, ai quản lý tốt chuỗi cung ứng sẽ là người thắng lợi.

Lấy ví dụ Apple, để làm được chiếc iPhone, họ có các đối tác nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì kiểm soát tốt chuỗi cung ứng này, họ rất ít bị tác động bởi đại dịch hay khủng hoảng chip. Nếu một nhà máy bị liên quan bởi Covid-19, ngay tức khắc họ có cách tìm chỗ khác bù đắp. Khi đó, chuỗi cung ứng đã vượt qua quy mô doanh nghiệp mà trở nên vấn đề của quốc gia.

“Trước đại dịch, gần như mọi người ít nghe về chuỗi cung ứng. Nhưng trong đại dịch, mối quan tâm đã cao hơn từ cấp độ quy mô doanh nghiệp lẫn quản lý nhà nước. Tôi tin người Việt hoàn toàn có thể giải quyết được những bài toán nhức nhối của thế giới và sẵn sàng cho giai đoạn phục hồi kinh tế hậu Covid-19 cho đất nước”, Long nhận định.

Khương Nha

Click: Xem thêm

Trả lời