Facebook bi keu goi xoa so

Facebook bị kêu gọi xóa sổ

Cựu quản lý Facebook kêu gọi các nghị viên Mỹ “hành động ngay tức thì” để kiểm soát những hệ lụy từ mạng xã hội này.

Trong cuộc điều trần trước Tiểu ban Bảo vệ Người tiêu dùng thuộc Thượng viện Mỹ ngày 5/10, Frances Haugen, cựu quản lý tại Facebook, cho biết mạng xã hội lớn nhất thế giới luôn chọn cách tối đa hóa lợi nhuận và kiểm soát lỏng lẻo các thông tin sai lệch.

Đây được coi là sự kiện chấn động và những tiết lộ của Haugen có thể sẽ khiến Facebook ngày càng đánh mất niềm tin với người dùng và các nhà đầu tư thời gian tới.

Cần xóa sổ Facebook

“Đây là thời khắc then chốt nhằm xúc tiến giới lập pháp Mỹ hành động và phê chuẩn đạo luật bảo vệ dữ liệu riêng tư thật sự. Đó là điều xung yếu nhất giới chức có thể làm vào lúc này để hạn chế tạo hại từ Facebook. Trực tiếp quản lý thuật toán của họ rất khó, nhưng có thể ngăn Facebook tận dụng mọi dữ liệu thu thập được cho các thuật toán nội bộ”, Evan Greer, Giám đốc tổ chức Fight for the Future, nêu ý kiến.

Ông cho rằng mô hình mua bán mang tính theo dõi người dùng của Facebook không thích hợp với các quyền cơ bản của con người, cần xúc tiến những chính sách hạn chế tổn hại như bảo vệ quyền riêng tư và áp đặt chống độc quyền, từ đó giải quyết mối đe dọa hiện hữu từ sức mạnh độc quyền của các tập đoàn Big Tech.

“Cuối cùng chúng ta cần xóa sổ Facebook, hoặc khiến nó lỗi thời bằng các biện pháp thay thế phi tập trung và do cộng đồng xây dựng. Cần đảm bảo phương án đó có thời cơ cạnh tranh và dần thay thế những sản phẩm của Thung lũng Silicon hiện nay”, ông nói.

Frances Haugen trong cuộc điều trần trước Thượng viện Mỹ ngày 5/10. Ảnh: Reuters.

Frances Haugen trong cuộc điều trần trước Thượng viện Mỹ ngày 5/10. Ảnh: Reuters

Theo dõi người dùng là phi đạo đức

“Những tiết lộ của Haugen là đòn nặng với Facebook. Chúng ta đã biết về vấn đề này từ lâu, nhưng cô ấy thay đổi hoàn toàn cuộc chơi khi công bố những tài liệu nội bộ cho thấy giới lãnh đạo Facebook đã được cảnh báo từ sớm về những vấn đề nghiêm trọng nhưng lại không có hành động thích hợp”, Roger McNamee, nhà đầu tư Facebook và thành viên nhóm Real Facebook Oversight Board, nói.

Ông cũng cho rằng thực tế, việc ưu tiên lợi nhuận hơn an toàn cộng đồng không chỉ giới hạn với Facebook, mà còn ở nhiều doanh nghiệp khác. “Mô hình mua bán của Facebook vận dụng các biện pháp theo dõi người dùng và sử dụng dữ liệu để tác động đến hành vi, lựa chọn của chúng ta. Nó được Google tạo ra và đang hiện diện ở Amazon, Microsoft và nhiều doanh nghiệp trong mọi lĩnh vực kinh tế. Các nhà quản lý cần dự báo những tác hại của chúng”, McNamee cho hay.

Cuộc điều trần của Haugen được đánh giá là động lực xúc tiến Quốc hội Mỹ hành động nhằm phê chuẩn các đạo luật về quyền riêng tư, an toàn cộng đồng và cạnh tranh.

“Trong vấn đề riêng tư, mọi người cần có quyền tự đưa quyết định mà không chịu tác động từ bên ngoài. Hình thức theo dõi như của Facebook là phi đạo đức không khác gì sử dụng lao động trẻ em. Chúng ta cần những cơ quan kiểm soát công nghệ để đảm bảo sản phẩm an toàn, cùng chính sách chống độc quyền để hạn chế hệ lụy từ thế độc quyền của các doanh nghiệp”, McNamee cho hay.

“Facebook là một trong những doanh nghiệp tồi tệ nhất được thành lập”, chuyên gia tài chính Michael Lee nhận xét tương tự trên Fox Business. “Tôi tin đó là một doanh nghiệp hiểm độc, nhất là khi họ đã có những nghiên cứu nội bộ về việc nền tảng có thể gây hại cho nhiều người, trong đó có thanh thiếu niên, nhưng lại không có động thái thay đổi”.

Không thống nhất về biện pháp

“Facebook đã chìm trong nhiều vấn đề từ khi ra đời gần 20 năm trước. doanh nghiệp này vẫn sống sót dù trải qua nhiều đợt điều tra, vì phần lớn mọi người đều hiểu vấn đề có tồn tại nhưng chẳng thể thống nhất biện pháp xử lý”, Gautam Hans, Giáo sư dự bị ngành luật tại Đại học Vanderbilt của Anh, cho biết.

Trong khi đó, theo Michael Lee, Facebook đã trở nên một công cụ chính trị ở nhiều nơi, nhưng lại không phải chịu bất kỳ hậu quả lớn nào. “Không ai làm gì được họ, họ đã trở nên quá mạnh và quá quyền lực”, Lee nói.

Giới quản lý Mỹ đã đưa ra hàng loạt đề xuất, từ đạo luật về quyền riêng tư tới chống độc quyền nhằm giải quyết Điều 230 trong luật về Chuẩn mực Truyền thông của Mỹ, vốn bảo vệ những nền tảng mạng xã hội như Twitter, Facebook, YouTube khỏi các vụ kiện về nội dung.

“Tôi nghĩ Facebook sẽ vẫn sống sót, nó quá mạnh mẽ và bền bỉ. Thật khó tưởng tượng đến một thế giới không có Facebook, nhưng chắc chắn sẽ có sự thay đổi về cách nhìn nhận từ xã hội và cấu trúc của mạng xã hội này. Những công cụ rõ ràng nhất để kiểm soát Facebook cũng sẽ có nhiều hạn chế, nhưng giới lãnh đạo Facebook sẽ chẳng thể mãi phớt lờ áp lực như hiện nay”, Gautam Hans nói.

Điệp Anh (theo Guardian)

Click: Xem thêm

Facebook bi to thien vi nguoi noi tieng

Facebook bị tố thiên vị người nổi tiếng

Nhiều người nổi tiếng được cho là không phải tuân thủ quy tắc kiểm soát nội dung của Facebook, theo báo cáo của ủy ban giám sát độc lập.

“Mạng xã hội đã không thành thật về cách để lọt hàng triệu người khỏi quy tắc kiểm soát nội dung vốn ứng dụng cho tất cả, trong chương trình được nội bộ tổ chức gọi là Cross-Check”, Ủy ban Giám sát Facebook (FOB) nêu trong thông cáo hôm 21/10.

Cross-Check, hay XCheck (kiểm tra chéo) bị đưa vào tầm ngắm sau bài viết của Wall Street Journal hồi tháng 9. Theo tài liệu trang này có được, Facebook xây dựng chương trình XCheck, trong đó miễn trừ một vài hoặc tất cả những quy tắc kiểm duyệt thông thường cho một nhóm người dùng VIP. Danh sách tính đến năm 2020 là 5,8 triệu người, gồm các ngôi sao tiêu khiển, chính trị gia, nhà báo và người nổi tiếng.

Ảnh: The Verge

Ảnh: The Verge

Facebook đã đề xuất FOB tham gia đánh giá chương trình này từ cuối tháng 9, nhưng ủy ban cho biết cần thêm thông tin về hệ thống mà mạng xã hội “sử dụng để coi xét các quyết định về nội dung liên quan đến một số người dùng nổi tiếng”.

“Trong một số trường hợp, Facebook không cung cấp thông tin cho ủy ban, và trong các trường hợp khác, thông tin đưa ra không đầy đủ”, Giám đốc FOB Thomas Hughes nói. “Lượng thông tin Facebook công khai về quy trình kiểm tra chéo quá ít. Người dùng cần biết những gì đã được thực hành và từ bao giờ. Nếu chúng diễn ra một cách kín đáo, nhiều người sẽ tin rằng có điều gì đó mờ ám đằng sau”.

FOB là cơ quan giám sát độc lập của Facebook, được CEO Mark Zuckerberg đề xuất thành lập năm 2018. Cơ quan này khởi đầu hoạt động từ tháng 10/2020, gồm các thành viên trên toàn thế giới, có quyền quyết định cho phép hoặc cấm nội dung nào xuất hiện trên Facebook.

Trong thông cáo bữa qua, FOB cho rằng mạng xã hội nên công khai học giải lý do họ đưa những tài khoản đó vào chương trình XCheck. “Facebook cho rằng so với việc các nhóm đang xử lý hàng triệu quyết định về nội dung mỗi ngày, con số trong Cross-Check là tương đối nhỏ, nhưng thừa nhận cách mô tả có thể gây hiểu nhầm”, báo cáo có đoạn.

Trong khi đó, Giám đốc Hughes cho rằng chương trình này không hề nhỏ khi có tới gần 6 triệu tài khoản.

Phát ngôn viên Facebook cho biết tổ chức đề xuất FOB đánh giá chương trình kiểm tra chéo nhằm “tăng tính sáng tỏ”. Mạng xã hội cũng đã đồng ý cung cấp tài liệu về cách hệ thống này vận hành.

“Điều này có thể tăng hiểu biết về cách Facebook đã làm với các đề tài cụ thể. Chúng tôi sẽ phân tách liệu Facebook đã đáp ứng cam kết này trong những báo cáo sáng tỏ thời gian tới”, FOB cho hay, thêm rằng ủy ban sẽ đưa ra những khuyến cáo cho Facebook về cách thay đổi hệ thống kiểm tra chéo.

Điệp Anh (Theo NPR)

Click: Xem thêm